حاشیه ورزش -اصفهان به عنوان یکی از قطبهای اصلی مچ اندازی ایران در علمی شدن و توسعه این رشته در کشور نقش مهمی داشته و این رشته، ریشه عمیقی در این خطه دارد.
ورزش مچاندازی که ریشه در تمدنهای باستانی دارد، امروزه به عنوان یک رشته ورزشی جذاب، علمی و پرطرفدار در سطح جهان و ایران شناخته میشود. این رشته در سال ۱۹۵۲ میلادی به صورت مدرن پایهگذاری و در سال ۱۳۸۵ خورشیدی رسماً وارد ساختار ورزشی کشورمان شد. استان اصفهان نیز از همان سالهای ابتدایی نقش پررنگی در توسعه این ورزش ایفا کرده و اولین باشگاه رسمی مچاندازی کشور در این استان به ثبت رسیده است.
برای بررسی تاریخچه، روند توسعه، چالشها و افتخارات این رشته، پای صحبتهای حسین سرشارنیا، رئیس هیات بدنسازی شهرستان اصفهان نشستیم تا مسیر پرفراز و نشیب مچاندازی در این خطه را از زبان وی بشنویم و ضمن بررسی تاریخچه ورود این رشته به ایران، از نقش کلیدی استان اصفهان در شکوفایی استعدادها، چالشهای کمبود امکانات و مسیر رسیدن جوانان ایرانی به سکوهای جهانی مطلع شویم.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
به عنوان رئیس هیات بدنسازی شهرستان اصفهان، بفرمایید فعالیتهای رسمی مچاندازی در ایران از چه سالی آغاز شد؟
سرشارنیا: مچاندازی در ایران از اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ به شکل منسجمتری فعالیت خود را آغاز کرد. پیش از آن، مچاندازی بیشتر یک زورآزمایی سنتی در گوشه و کنار باشگاههای بدنسازی بود و ساختار مشخصی نداشت. اما با تشکیل کمیته مچاندازی زیر نظر فدراسیون و افزایش چشمگیر استقبال جوانان، مسابقات پراکنده و سپس استانی شکل گرفت. خوشبختانه امروز مچاندازی از آن حالت سنتی خارج شده و یکی از رشتههای پرطرفدار، تخصصی و قدرتی است که ورزشکاران ما توانستهاند با تکیه بر علم روز این ورزش، افتخارات ارزشمندی در میادین بینالمللی کسب کنند.
نخستین مچاندازی در ایران در چه سالی و کجا برگزار شد؟
سرشارنیا: در سالهای ابتدایی دهه ۸۰، مسابقات رسمی ابتدا در چند استان فعال و پیشگام برگزار شد و به مرور، با تدوین آییننامهها، شکل کشوری و متمرکز به خود گرفت. امکانات آن زمان، از جمله میزهای مسابقه و سیستم داوری، اصلاً قابل مقایسه با استانداردهای امروز نبود، اما شور و اشتیاق ورزشکاران به حدی زیاد بود که همان مسابقات ساده، پایهگذار شناسایی استعدادهای ناب و قدرتمندی شد و مسیر تشکیل کمیتههای تخصصی در سراسر کشور را هموار کرد.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
چه افرادی بیشترین نقش را در شکلگیری و توسعه مچاندازی ایران داشتند؟
سرشارنیا: بدون شک پیشکسوتان، مربیان دلسوز و مسوولانی که با عشق و علاقه، جوانی و سرمایه خود را برای این رشته گذاشتند، مهمترین نقش را ایفا کردند. بسیاری از آنها در آن سالها بدون هیچ چشمداشتی، حتی با هزینههای شخصی مسابقات را برگزار میکردند تا جوانان از کوچه و خیابان به سمت یک ورزش سالم جذب شوند. اگر امروز مچاندازی ایران در آسیا و جهان به عنوان یک رقیب سرسخت شناخته شده است، این درخت تناور ریشه در همان زحمات، خون دل خوردنها و تلاشهای بیوقفه سالهای گذشته دارد.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
: روند پیوستن مچاندازی ایران به رقابتهای بینالمللی چگونه بود؟
سرشارنیا: ورود به عرصه بینالمللی کار آسانی نبود و نیازمند برنامهریزی دقیق، تطابق با قوانین جهانی، آموزش داوران بینالمللی و اعزام ورزشکاران به مسابقات برونمرزی داشت. در سالهای نخست، ما با فقر تکنیک و تجربه مواجه بودیم و ورزشکاران ما بیشتر روی قدرت خالص بدنی تکیه میکردند تا تکنیکهای تخصصی. اما با اعزامهای اولیه، قهرمانان ما دانش، فیلم مسابقات و تکنیکهای روز را به ایران آوردند. تلاش و غیرت ایرانی باعث شد خیلی زود این فاصله علمی پر شود و حضور امروز ایران در مسابقات آسیایی و جهانی، نشان دهنده رشد خیره کننده ما در ابعاد فنی و قدرتی است.
اولین مدالهای بینالمللی چه تأثیری بر مچاندازی ایران داشت؟
سرشارنیا: هر مدال بینالمللی مانند یک کاتالیزور عمل کرد و باعث شد نگاه مسوولان ردهبالای ورزش و همچنین حامیان مالی به این رشته جدیتر شود. این موفقیتها، بمب انگیزه در بین جوانان بود و به خانوادهها نشان داد که مچاندازی یک ورزش کاملاً رسمی، ایمن و آیندهدار است. نقطه عطف، افتخارآفرینی بینظیر «عرفان کر» در کسب اولین مدال طلای جهانی تاریخ ایران بود که سد روانی را شکست و ثابت کرد رسیدن به بام جهان برای جوان ایرانی دور از دسترس نیست.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
استان اصفهان از چه زمانی وارد عرصه مچاندازی شد؟
سرشارنیا: اصفهان همواره در ورزشهای قدرتی پیشگام بوده است. از همان سالهای ابتدایی فعالیت رسمی مچاندازی در ایران (اواسط دهه ۸۰)، اصفهان یکی از استانهای فعال و پیشرو بود. با همت مربیان تراز اول و حمایت باشگاهداران، مسابقات استانی به صورت منظم و با تقویم ورزشی دقیق برگزار شد و این نظم باعث شد استعدادهای بینظیری از شهرستانهای مختلف استان شناسایی شوند. امروز ورزشکاران اصفهانی شاکله مهمی از تیمهای ملی را تشکیل میدهند و اصفهان بیاغراق یکی از قطبهای اصلی و تعیین کننده این رشته در کشور است.
اولین مسابقات رسمی مچاندازی در استان اصفهان چگونه برگزار شد؟
سرشارنیا: خاطرم هست که اولین مسابقات با امکاناتی بسیار محدود، میزهایی که بعضاً دستساز بودند و در سالنهای کوچک برگزار شد، اما هیجان و انرژی سالن وصفناپذیر بود. شاید تعداد شرکتکنندگان به اندازه امروز نبود، اما رقابتها به شدت نزدیک و غیرتمندانه بود. همان رویدادهای ساده باعث شد باشگاهداران به فکر تهیه میزهای استاندارد بیفتند و کلاسهای آموزشی شکل بگیرد. وقتی امروز به آن روزها نگاه میکنیم، میبینیم سنگ بنای قهرمانیهای امروز، در همان سالنهای کوچک و با همان امکانات کم گذاشته شد.
چه افرادی را میتوان از پیشکسوتان و بنیانگذاران مچاندازی اصفهان دانست؟
سرشارنیا: نام بردن از تکتک عزیزان سخت است و میترسم کسی از قلم بیفتد، اما باید بگویم مجموعهای از پیشکسوتان بدنسازی و پرورش اندام استان که دید بازی داشتند، در این مسیر سهیم بودند. برخی با تقبل هزینههای برگزاری مسابقات، برخی با ترجمه قوانین داوری جهانی و آموزش آن به جوانان و عدهای با کشف و حمایت مالی از قهرمانان، مسیر توسعه را هموار کردند و اعتبار خود را پای این رشته گذاشتند.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
مچاندازی اصفهان در سالهای ابتدایی با چه چالشهایی روبهرو بود؟
سرشارنیا: چالشها فراوان بود. مهمترین مشکل ما، کمبود شدید امکانات تخصصی مانند میزهای استاندارد مسابقه و دستگاههای بدنسازی ویژه مچاندازی بود. چالش بزرگ دیگر، ناشناخته بودن این رشته بود؛ بسیاری از مردم و حتی برخی ورزشکاران تصور میکردند مچاندازی فقط یک سرگرمی یا زورآزمایی خطرناک است. آگاهسازی جامعه نسبت به اینکه این رشته مبتنی بر بیومکانیک، زاویهبندی دقیق، تقویت تاندونها و تکنیکهای خاص است، زمان برد. خوشبختانه با تلاش مربیان، برگزاری سمینارها و حمایت هیأت بدنسازی، این نگاه عوامانه کاملاً تغییر کرد.
روند رشد مچاندازی در اصفهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
سرشارنیا: این روند نه تنها مطلوب، بلکه جهشی بوده است. آمارها نشان میدهد تعداد ورزشکاران سازمانیافته، مربیان دارای کارت مربیگری و باشگاههای تخصصی مچاندازی در اصفهان افزایش چشمگیری داشته و حضور مداوم تیمهای اصفهان روی سکوهای قهرمانی کشور گواه این مدعاست. نکته بسیار مهم این است که با ارتقای دانش مربیان در زمینه آناتومی و تکنیک و همچنین سختگیری داوران در رعایت ایمنی میزها، میزان آسیبدیدگیها (مانند شکستگی یا پارگی تاندون) نسبت به گذشته به شدت و به طرز محسوسی کاهش یافته است.
مهمترین افتخارات ورزشکاران اصفهانی در سطح کشور و جهان چه بوده است؟
سرشارنیا: دستاوردها بسیار درخشان است. ورزشکاران ما هم در بخش آقایان و هم بانوان، بارها عناوین قهرمانی کشور، اورالی (قهرمان قهرمانان) را کسب کرده و بازوبند کاپیتانی یا عضویت ثابت تیم ملی را به دست آوردهاند. حضور در رقابتهای قهرمانی آسیا و مسابقات جهانی و به اهتزاز درآوردن پرچم کشورمان، نشان دهنده ظرفیت بالای ژنتیکی و فنی جوانان این استان است.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
چه عواملی باعث شد اصفهان به یکی از استانهای فعال مچاندازی تبدیل شود؟
سرشارنیا: ترکیبی از چند عامل؛ ظرفیت بالای جوانان اصفهانی و علاقه ذاتی آنها به ورزشهای قدرتی. انسجام و همدلی فوقالعاده در جامعه مچاندازی استان. ما در اینجا درگیریهای حاشیهای را به حداقل رساندهایم. همکاری تنگاتنگ هیأت بدنسازی، کمیته مچاندازی، داوران بیطرف و باشگاهداران باعث شده چرخ این ورزش به خوبی بچرخد. این هماهنگی مستقیماً به برگزاری منظم مسابقات فصلی و استعدادیابی مداوم منجر شده است.
نقش هیأت بدنسازی و پرورش اندام استان را در توسعه مچاندازی چگونه میبینید؟
سرشارنیا: هیأت بدنسازی نگاهی پدرانه و حمایتی به مچاندازی داشته است. این هیأت با اختصاص بودجه مناسب، تسهیل در روند برگزاری مسابقات استانی و کشوری، میزبانی از اردوهای تیم ملی، و برگزاری دورههای داوری و مربیگری، بستر لازم را فراهم کرده است. قطعاً اگر این چتر حمایتی نبود، کمیته مچاندازی به تنهایی نمیتوانست این مسیر طولانی را با این سرعت طی کند.
آیا امکانات فعلی پاسخگوی نیاز ورزشکاران هست؟
سرشارنیا: اگر بخواهیم منصف باشیم، امکانات امروز با ۲ دهه پیش قابل قیاس نیست و بسیار بهتر شده است؛ در بسیاری از باشگاهها میزهای استاندارد وجود دارد. اما هنوز با شرایط ایدهآل و حرفهای دنیا فاصله داریم. ما نیازمند توسعه «آکادمیهای تخصصی مچاندازی» هستیم؛ سالنهایی که صرفاً برای این رشته طراحی شده باشند و دستگاههای تمرینی خاص (مثل دستگاههای تقویت مچ، انگشتان و قرقرههای ویژه) در آنها مستقر باشد. تأمین این تجهیزات کیفیت تمرینات را به سطح اول جهانی
میرساند.
جایگاه امروز مچاندازی ایران را در آسیا و جهان چگونه ارزیابی میکنید؟
سرشارنیا: امروز ایران دیگر یک شرکتکننده ساده نیست، بلکه یک «مدعی جدی» است. ما در آسیا جزو کشورهای برتر و صاحب سبک هستیم و در جهان نیز غولهای این رشته به ورزشکاران ایرانی احترام میگذارند. این جایگاه، یکشبه به دست نیامده؛ بلکه نتیجه سالها سرمایهگذاری روی ردههای پایه، تحمل سختیها و تلاش شبانه روزی ورزشکارانی است که با کمترین چشمداشت مالی برای نام ایران جنگیدهاند.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
مهمترین تفاوت مچاندازی امروز با سالهای ابتدایی چیست؟
سرشارنیا: کلمه کلیدی در اینجا «حرفهای شدن» و «علمی شدن» است. در گذشته همهچیز متکی بر قدرت بازو بود. اما امروز مچاندازی یک شطرنج فیزیکی است؛ ورزشکار باید تکنیکهای مختلفی مثل تاپرول (Toproll)، هوک (Hook) و پرس (Press) را در صدم ثانیه آنالیز و اجرا کند. قوانین داوریِ WAF (فدراسیون جهانی مچاندازی) بسیار سختگیرانهتر و دقیقتر شده است. تمرینات نیز از حالت سنتی بدنسازی خارج شده و کاملاً روی تاندونها، زوایای مفصلی و استقامت متمرکز شده است.
استعدادهای استان اصفهان در چه سطحی هستند؟
سرشارنیا: اصفهان حقیقتاً معدن و مهد استعدادهای ناب است. ما جوانان و حتی نوجوانانی داریم که از نظر ژنتیک فیزیکی (مانند طول اهرم دست و ضخامت مچ) بینظیرند. این جوانان با انگیزه فراوان وارد این رشته شدهاند و من با قاطعیت میگویم اگر این افراد در مسیر درست هدایت شوند و دغدغه شغل و اسپانسر نداشته باشند، تکتک آنها ظرفیت تبدیل شدن به قهرمانان بلامنازع جهان را دارند.
برای حفظ تاریخ و تجربیات پیشکسوتان چه باید کرد؟
سرشارنیا: انتقال سینه به سینه تجربیات کافی نیست. ما باید نهضت مستندسازی را آغاز کنیم. ثبت خاطرات، تکنیکها و تجربیات پیشکسوتان در قالب کتاب، تولید مستندهای ویدئویی از تاریخچه مچاندازی استان و حتی ایجاد یک «تالار افتخارات» در هیأت بدنسازی برای نمایش احکام و مدالهای قدیمی، اقداماتی است که میتواند هویت و اصالت این رشته را برای نسلهای آینده حفظ کند.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
اگر بخواهید تاریخ مچاندازی اصفهان را خلاصه کنید، چه میگویید؟
سرشارنیا: تاریخ مچاندازی اصفهان، «قصه تبدیل شدن غیرت و اراده به طلا» است. این ورزش از روزهای سخت، دستهای خالی و میزهای غیررسمی آغاز شد، اما با کیمیای همدلی، پشتکار مربیان و عرق ریختن جوانان، به یکی از سازمانیافتهترین و افتخارآفرینترین رشتههای ورزشی استان تبدیل گردید.
مهمترین خاطره شما از سالهای ابتدایی فعالیت در این رشته چیست؟
سرشارنیا: بهترین خاطرات من به همان سادگی و صمیمیت روزهای اول برمیگردد. برگزاری اولین دورههای مسابقات که همه خودجوش کار میکردند؛ یکی سالن را آماده میکرد، یکی داوری میکرد و همان داور لحظاتی بعد خودش مسابقه میداد! آن شور و هیجان بینظیر، صدای تشویقهایی که در سالنهای کوچک میپیچید و رفاقتی که بعد از پایان رقابت روی میز بین برندهها و بازندهها شکل میگرفت، خاطراتی است که هرگز از ذهن من پاک نمیشود.
چه رویدادی بیشترین تأثیر را در شناخته شدن مچاندازی اصفهان داشت؟
سرشارنیا: میزبانیهای موفق از مسابقات قهرمانی کشور و انتخابی تیم ملی در اصفهان بسیار تأثیرگذار بود. وقتی مردم و رسانهها از نزدیک این رقابتهای سطح بالا را دیدند، دیدگاهشان تغییر کرد. علاوه بر این، زمانی که ورزشکاران ما پس از کسب مدالهای آسیایی و جهانی به استان بازگشتند و در سطح شهر مورد استقبال قرار گرفتند، موج عظیمی از جوانان علاقهمند به سمت باشگاهها سرازیر شدند.
مچاندازی اصفهان؛ از روزهای بیامکانات و میزهای ساده تا تسخیر سکوهای جهانی
نقش مربیان و داوران را چگونه ارزیابی میکنید؟
سرشارنیا: مربیان مغز متفکر و داوران چشمهای بیدار این ورزش هستند. بدون مربی بهروز، قدرت فیزیکی به هدر میرود یا به آسیبدیدگی ختم میشود. از سوی دیگر، در ورزشی مثل مچاندازی که میلیمترها و صدمثانیهها تعیین کننده است، داوران با اجرای عدالت و تسلط بر قوانین پیچیده WAF، سلامت مسابقات را تضمین میکنند. ارتقای سطح علمی این ۲ بال، رمز اصلی پرواز مچاندازی است.
مهمترین توصیه شما به جوانان علاقهمند چیست؟
سرشارنیا: توصیه اکید من این است که هرگز بدون نظارت مربی مجرب و روی میزهای غیراستاندارد مچاندازی نکنند،
زیرا خطر آسیبدیدگی شدید وجود دارد. این ورزش فقط بزرگ کردن عضلات نیست؛ آنها باید صبور باشند، تمرینات تخصصی تاندون و لیگامنت را جدی بگیرند و بدانند که تکنیک صحیح همیشه بر قدرت صرف غلبه میکند. با تمرین مستمر و اصولی، قطعاً در زمان کوتاهی شاهد پیشرفت شگرفی خواهند بود.
چشمانداز آینده مچاندازی در ایران و اصفهان را چگونه میبینید؟
سرشارنیا: بسیار روشن و امیدوارکننده. هدف اصلی ما در اصفهان، ورود به مدارس و استعدادیابی اصولی از سنین پایه (نوجوانان) است. با ادامه حمایتهای فدراسیون، جذب حامیان مالی قویتر برای پخش تلویزیونی مسابقات و تمرکز بر ردههای سنی پایه، مطمئن هستم که مچاندازی ایران به زودی سکوی اول تیمی جهان را فتح خواهد کرد و اصفهان بیشترین سهم را در این افتخارآفرینی خواهد داشت.
در پایان چه صحبتی با خانواده بزرگ مچاندازی دارید؟
سرشارنیا: میخواهم از اعماق قلبم از تکتک اعضای این خانواده بزرگ قدردانی کنم؛ از ورزشکارانی که با تمام سختیها میجنگند، مربیانی که بیدریغ دانش خود را منتقل میکنند، داوران زحمتکش، پیشکسوتان که راهنمای ما هستند و مسوولانی که حمایت میکنند. از شما رسانهها نیز ممنونم که صدای این ورزش شدید. به همه قول میدهم که با حفظ این اتحاد و همدلی، روزهای بسیار درخشانتری برای مچاندازی ایران و اصفهان در راه است. افتخار اصلی ما این است که یک خانواده متحدیم
- منبع خبر : ایرنا
